Kapsamlı İslam Bilgi Kaynağı
İtikada, İbadetlere, Kerahiyet ve İstihsana, Ahlaka,
Siyer-i Enbiya'ya ait on kitap
Müslümanların her konuda bilgi sahibi olmaları bir görevdir. Din konusunda bilgi ise, İlmihal adını alarak en önemli yeri tutar. Her müslümanın bağlı bulunduğu İslam dini konusunda yeterli bilgi sahibi olması bir borçtur.
İslam dininin kapsadığı hükümler esas bakımından dört kısma ayrılır: İtikada ait hükümler, İbadetlere ve amellere ait hükümler, Helal-haram olan şeylere ait hükümler ve Ahlaka ait hükümler.
— Ömer Nasuhi Bilmen, ÖnsözBu büyük eser, İslam dininin tüm temel alanlarını — inançtan ibadete, ahlaktan tarihe — kapsamlı ve anlaşılır biçimde ele alarak nesiller boyu rehber olmuştur.
Her bölüm, İslam dininin temel alanlarını kapsamlı biçimde ele almaktadır.
العقيدة
İmanın şartları, Allah'ın sıfatları, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahirete ve kaza-kadere iman. Ehl-i Sünnet akidesi.
الطهارة
Maddi ve manevi temizliğin tüm hükümleri. Abdest, gusül, teyemmüm ve suların kısımları.
الصلاة
Namazın önemi, vakitleri, kılınış şekli, cemaat, Cuma namazı, bayram namazı ve cenaze namazı.
الصيام
Ramazan orucu, orucu bozan ve bozmayan şeyler, kefaret, fidye ve itikaf hükümleri.
الزكاة
Zekatın hikmeti, farz olma şartları, nisap miktarları, zekat verilecek yerler ve fitre.
الحج
Hac ve umrenin mahiyeti, rükünleri, tavaf çeşitleri, ihram ve uygulama rehberi.
الأضحية والصيد
Kurbanın hükmü, kesilme şartları, akika kurbanı, av hayvanları ve helal-haram etler.
الكراهة والاستحسان
Helal-haram sınırları, faiz, ticaret ahlakı, aile hukuku ve İslam'da yasaklar.
أخلاق الإسلام
İlahi, şahsi, ailevi ve toplumsal görevler. Güzel ve çirkin huylar, İslam'ın ahlak anlayışı.
سيرة الأنبياء
Hz. Âdem'den Hz. Muhammed'e kadar 25 peygamberin hayatı, mucizeleri ve tebliğleri.
Her bölümden özgün metin örnekleri aşağıda sunulmaktadır.
Gerçek din, Yüce Allah'ın bir kanunudur ve birtakım sağlam hükümlerin kutsal bir mecmuasıdır. Allah bunu, peygamberleri aracılığı ile insanlara ikram ve ihsan buyurmuştur. Bu kanun, insanları hayırlı olan şeye götürür.
İslam dininde Yüce Allah'a, meleklere, Allah'ın kitablarına, peygamberlere, ahiret gününe, kaza ve kadere iman etmek esastır. Bunları bilip kabullenmek imanın temel şartıdır. İmanın şartları altıdır.
İslamın şartları ise beştir: Şahadet sözünü getirmek, namaz kılmak, zekat vermek, Ramazan ayı oruç tutmak ve hac etmek. İşte bu beş şey İslam'ın şartıdır.
Yüce Allah'ın "Rahman, Rahim, Halık, Rezzak, Hakîm, Rabb, Mübdî, Azîz, Gaffar, Tevvab, Hak" gibi daha birçok mübarek isimleri ve büyük sıfatları vardır. Özellikle Vücud (Varlık) sıfatı vardır.
— Âl-i İmrân Sûresi, 19. Ayet
İslam'da temizlik imandan sayılmıştır. Maddi temizlik (taharet), ibadetin ön şartıdır. Sular, temiz sayılan ve sayılmayan şeyler, abdest ve gusülün hükümleri bu bölümde ele alınmaktadır.
Abdestin farzları dörttür: Yüzü yıkamak, dirseklerle birlikte her iki kolu yıkamak, başın dörtte birini meshetmek ve topuklarla birlikte ayakları yıkamak.
Guslün farzları üçtür: Ağzı temizlemek (mazmaza), burnu temizlemek (istinşak) ve bütün vücudu yıkamak. Bu üç farz eksiksiz yerine getirildiğinde gusül tamamlanmış olur.
Namaz, İslam'ın en büyük ibadetlerinden birisidir. Peygamberimiz buyurmuştur ki: "Namaz dinin direğidir. Onu kılan dini ayakta tutmuş, terk eden dini yıkmış olur." Günlük beş vakit namaz her Müslüman'a farzdır.
Namazın şartları ve rükünleri şunlardır: Hadesten taharet, necasetten taharet, setr-i avret, kıbleye yönelmek, namaz vakti ve niyet. İftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rükü, secdeler ve son oturuş namazın rükünlerindendir.
Beş vakit namazın vakitleri belirlenmiştir: Sabah namazı tan yeri ağarmasından güneş doğuşuna kadar, öğle namazı güneşin tepe noktasından ikindiyet vaktine kadar, ikindi namazı bu vakitten güneş batışına kadar, akşam namazı güneş battıktan sonra, yatsı namazı akşamın kızıllığı gidince başlar.
Oruç, imsak vaktinden iftar vaktine kadar yemekten, içmekten ve cinsi münasebetten kaçınmak suretiyle Allah'a ibadet etmektir. Ramazan ayında oruç tutmak her müslümana farzdır.
Orucun sahih olmasının şartları: Müslüman olmak, akıllı olmak, bülûğa ermiş olmak, orucun farz olduğu aylarda bulunmak ve kadınlarda hayız ve nifas halinin olmamasıdır.
İtikâf, ibadet niyetiyle mescide kapanıp orada kalmaktır. Ramazan'ın son on günündeki itikâf sünnet-i müekkededir. Bu müddet içinde mescidi terk etmek itikâfı bozar.
Zekat, belirli bir mala sahip olan müslümanın, o malın belirli bir miktarını, belirli kişilere, Allah rızası için vermesidir. Zekat İslam'ın beş şartından biri olup mükellef olan her Müslüman'a farzdır.
Zekatın farz olmasının şartları: Müslüman olmak, hür olmak, akıllı ve bülûğa ermiş olmak, nisap miktarı mala sahip olmak ve bu malın üzerinden bir yıl geçmiş olmasıdır.
Altının nisabı 80.18 gram (20 miskal), gümüşün nisabı ise 561.26 gramdır (200 dirhem). Bu miktara ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen altın ve gümüşün kırkta biri zekat olarak verilir.
Ahlak, insanın kolaylıkla iyi ya da kötü davranışlara yönelmesini sağlayan melekedir. Güzel ahlak, insanı dünya ve ahirette mutluluğa kavuşturur. İslam, en mükemmel ahlak sistemini ortaya koymuştur.
Güzel huyların başında şunlar gelir: İhlâs, takva, kanaat, sabır, şükür, tevazu, sıdk (doğruluk), vefa, adalet, merhamet, cömertlik ve haya. Bu hasletleri kazanmak her müslümanın gayesi olmalıdır.
İslam'ın temel inanç esasları ve anlamları.
Yüce Allah'ın varlığına, birliğine ve kemal sıfatlarına inanmak. O'nun eşi, benzeri ve ortağı yoktur.
Allah'ın nurdan yarattığı meleklerine inanmak. Cebrail, Mikail, İsrafil ve Azrail başlıca meleklerdir.
Allah'ın peygamberlerine indirdiği ilahi kitaplara inanmak. Kur'an-ı Kerim en son ve en mükemmel kitaptır.
Allah'ın seçkin kulları olan peygamberlerin hepsine inanmak. Hz. Muhammed (s.a.v.) sonuncusudur.
Kıyamet, yeniden diriliş, mahşer, hesap, sırat, cennet ve cehenneme inanmak.
Her iyinin ve kötünün Allah'ın takdiriyle olduğuna inanmak. Bu sorumluluktan kaçmaya engel değildir.
Büyük İslam İlmihali on kitaptan (bölümden) oluşmaktadır: 1. İtikat, 2. Taharet, 3. Namaz, 4. Oruç, 5. Zekat, 6. Hac, 7. Kurban ve Av, 8. Kerahet ve İstihsan, 9. İslam Ahlakı, 10. Siyer-i Enbiya. Her bölüm kendi içinde onlarca alt konuya ayrılmıştır.
Ömer Nasuhi Bilmen (1883–1971), Erzurumlu büyük bir İslam âlimidir. Fatih Dersiamları arasında yer almış, uzun yıllar Diyanet İşleri Başkanlığı yapmıştır. Büyük İslam İlmihali, Kur'an Meali ve Büyük Tefsir başta olmak üzere pek çok değerli eser kaleme almıştır.
İmanın şartları altıdır: (1) Allah'a iman, (2) Meleklere iman, (3) Kitaplara iman, (4) Peygamberlere iman, (5) Ahiret gününe iman ve (6) Kaza ve kadere iman. Bu altı esasa inananlar Ehl-i Sünnet vel Cemaat inancını benimsemiş olur.
İslam'ın beş şartı vardır: (1) Kelime-i Şehadet getirmek, (2) Namaz kılmak, (3) Zekat vermek, (4) Ramazan orucunu tutmak ve (5) Gücü yeten kimsenin hacca gitmesi. Peygamberimiz (s.a.v.) bu beş esas üzerine İslam'ı kurduğunu haber vermiştir.
Abdestin dört farzı vardır: (1) Yüzü yıkamak, (2) Dirseklerle birlikte her iki kolu yıkamak, (3) Başın dörtte birini meshetmek ve (4) Topuklarla birlikte her iki ayağı yıkamak. Bu dört farz eksiksiz yerine getirildiğinde abdest geçerli sayılır.
Zekat; Müslüman olan, hür olan, aklı başında olan, bülûğa ermiş bulunan ve nisap miktarı mala sahip olup bu malın üzerinden bir yıl geçmiş olan kişilere farzdır. Nisap miktarı: 80.18 gram altın veya 561.26 gram gümüş değerindeki maldır.
Guslün üç farzı vardır: (1) Mazmaza — ağzı iyice yıkamak, (2) İstinşak — burna su çekip temizlemek ve (3) Bütün vücudu, saç diplerine kadar her yeri eksiksiz yıkamak. Bu üç farz yerine getirildiğinde gusül tamamlanmış olur.